Krzesło tortur (niem. Folterstuhl)

        Krzesło tortur (niem. Folterstuhl) - było to specjalnie skonstruowane krzesło z metalu lub drewna stosowane podczas tortur. W zależności od pomysłowości, lub funduszy mógł to być „mebel” wraz z oparciem, podłokietnikami i podnóżkiem ale także mogło być zrobione na kształt dowolnego siedziska, jak stołek czy taboret. Pokryte było kolcami, które mogły być zarówno drewniane, jak i metalowe. Tortura polegała na posadzeniu i przywiązaniu oskarżonego/oskarżonej do krzesła na określaną ilość czasu. Czasami okazywano również to narzędzie tortur oskarżonym w ramach Territio, czyli grożeniu poprzez pokazanie urządzeń, którymi będą dokonywane tortury – była to chwila, gdy oskarżony mógł dobrowolnie przyznać się do winy. Opisywany „mebel” pojawia się również w dokumentach dotyczących procesów o czary, określane jest wtedy krzesłem czarownic (niem. Hexenstuhl). Wiadomo, że takiego krzesła użyto podczas fali procesów w Nysie w latach 1651–1652. Siedziała na nim przez kwadrans oskarżona o czary żona radcy ze Zlatych Hor, Barbara Geier. Z kolei Pfitzer, autor kroniki miasta Zlaté Hory twierdzi, że siedzieli na nim wszyscy podejrzani. Według niego krzesło znajdowało się w małej chatce, a oskarżeni byli do niego przywiązywani. Siadano na nim nago, miało 150 kolców długości palca, a przywiązana do niego osoba spędzała na nim trzy do czterech godzin. Tamtejsze narzędzie do tortur miało wygląd stołka, wykonane było z drewna bukowego i stało na trzech nogach. Przy każdej z nich zamontowana była żelazna obręcz do krępowania nóg osoby oskarżonej. Krzesło to ponoć jeszcze do 1879 roku stało w gospodzie we wsi Jarnołtówek k. Głuchołaz (niem. Arnoldsdorf). To narzędzie tortur cieszy się duża popularności - jego kopie zobaczyć w wielu muzeach.

[Karolina Wojtucka]

Pełny ekran 

Ilustracje:

1. Krzesło tortur w zbiorach Muzeum Kryminalnego w mieście Rothenburg ob der Tauber. Fot. D. Wojtucki.
2. Stołek używany podczas tortur. Fot. D. Wojtucki.

Powiązana literatura

1. J. Klein, Alterthümer aus Stadt und Dorf, „Schlesische Provinzialblatter”, Jg. 8, 1869, s. 269.
2. K. Lambrecht, Hexenverfolgung und Zauberprozesse in den schlesischen Territorien, Köln/Weimar/Wien 1995.
3. W. Schild, „Von peinlicher Frag”. Die Folter als rechtliches Beweisverfahren, Schriftenreihe des Mittelalterlichen Kriminalmuseums Rothenburg o.d.T. Nr. 4, Rothenburg o.d.T. b.r.w.

---

The torture chair (German: Folterstuhl) was a specially constructed chair made of metal or wood, used during acts of torture. Depending on the ingenuity or budget of its makers, it could take the form of a “piece of furniture” complete with a backrest, armrests, and footrest, or it could be fashioned to resemble a simple seat, such as a stool or taboret. The surface was covered with spikes, which could be made of either wood or metal. The torture involved seating and tying the accused to the chair for a specified period of time. Sometimes, this instrument of torture was also shown to the accused as part of the Territio, that is a procedure involving threats by displaying the tools that would be used for torture. This was a moment when the accused could still voluntarily confess to alleged crimes. This type of “furniture” also appears in documents related to witch trials (witchcraft), where it is referred to as the witch’s chair (German: Hexenstuhl). It is known that such a chair was used during the wave of witch trials in Nysa between 1651 and 1652. The wife of a councilor from Zlaté Hory, Barbara Geier, accused of witchcraft, was said to have sat on it for a quarter of an hour. Pfitzer, the author of the chronicle of Zlaté Hory, claimed that all those suspected of witchcraft were made to sit on it. According to him, the chair was kept in a small hut, and the accused were tied to it. The victims were seated naked on the chair, which had 150 spikes about the length of a finger, and they remained there for three to four hours. The torture device there resembled a stool, was made of beech wood and was supported by three legs. Each leg had an iron ring attached, used to restrain the accused person’s legs. Reportedly, the chair remained in an inn in the village of Jarnołtówek near Głuchołazy (German: Arnoldsdorf) until as late as 1879. This torture device remains a popular exhibit today - replicas can be seen in many museums.

 

[Karolina Wojtucka]

 

Illustrations:

1.      Torture chair in the collection of the Criminal Museum in Rothenburg ob der Tauber. Photo by D. Wojtucki.

2.      Stool used during torture. Photo by D. Wojtucki.

 

Related literature:

1. J. Klein, Alterthümer aus Stadt und Dorf, „Schlesische Provinzialblatter”, Jg. 8, 1869, p. 269.
2. K. Lambrecht, Hexenverfolgung und Zauberprozesse in den schlesischen Territorien, Köln/Weimar/Wien 1995.
3. W. Schild, „Von peinlicher Frag”. Die Folter als rechtliches Beweisverfahren, Schriftenreihe des Mittelalterlichen Kriminalmuseums Rothenburg o.d.T. Nr. 4, Rothenburg o.d.T, without date.