Posty

Kamień graniczny z 1752 r. z dóbr Nostitzów w Niwnicach (niem. Neuland), pow. lwówecki

Obraz
               Kamień graniczny umiejscowiony w pobliżu zabudowań przy obecnej ul. Dolnej w Niwnicach. Piaskowcowy obiekt, o ogólnych wymiarach 92 x 45 x 44 cm, do wysokości 70 cm posiada formę prostopadłościanu. Jego węższa górna cześć w formie głowicy (wys. 22 cm) ma zaokrąglone krawędzie i zwężające się ściany aż do łukowatego zwieńczenia. Na wschodniej ścianie kamienia znajdują się rytowane i wykonane w reliefie wizerunki i inskrypcje.                 Na górnej części głowicy umieszczono płytko rytowany krzyż (9 x 10 cm), a na jej wschodnim boku ryt trójkąta równoramiennego o wysokości 12,5 cm i podstawie 13,5 cm. Wyobrażenia na głównej ścianie kamienia umieszczono w trzech sferach. Pierwsza od góry, wydzielona poziomą linią, posiada ryt linii układających się w kształt „kotary“ oraz literę P. Poniżej umieszczono kolejne litery: L. i M. oraz kotwicę, wykonane już w technice wklęsłego relie...

Oznakowanie graniczne zachodniego krańca dóbr Hochbergów w dolinie Bystrzycy należących do dóbr w Bystrzycy Górnej (Ober Weistritz)

Obraz
Na zespół znaków granicznych tworzących linię graniczną natrafiono w ramach prac terenowych związanych z ustaleniem lokalizacji dawnego miejsca straceń w okolicach Zagórza Śląskiego. Tworzą go kamienne słupki, wał graniczny i prawdopodobny kopiec. Przebieg tej linii granicznej (ale bez odnotowania znaków granicznych) zgodny jest ze źródłami kartograficznymi z XVIII w. Oznaczony został na dwóch mapach dóbr Hochbergów wykonanych w ramach szerszego projektu realizowanego w latach 1733-1741 – Ober Weistritzer Forst Charte oraz Ober Weistritzer Vorwerks Charte Granica ta wyznaczała południowo zachodni zasięg obszaru związanego z dobrami w Bystrzycy Górnej (Ober Weistritz). W tym miejscu przebiegała ona (patrząc od strony północnej) od drogi łączącej Lubachów (Breitenhain) z Myślęcinem (Schenkendorf, ob. część Zagórza Śląskiego, wiodącej dalej w kierunku Świdnicy ( Schweidnitzische Land Strasse aus Königsberg ) do dawnej wsi Schlesierthal nad Bystrzycą na południu. Oznakowanie północnej czę...

Unikatowy kamienny krzyż i miejsce straceń w Modliszowie koło Świdnicy

Obraz
            Kamienny krzyż w Modliszowie (niem. Hohgiersdorf) należy do grupy obiektów zaliczanych do tzw. krzyży z niszą (niem. Nischenkreuz ). W ten sposób wykonane krzyże występują częściej na terenie Niemiec, np. w miejscowości Krausenbechhofen na południe od Bambergu. Natomiast na terenach Polski jest to jedyny, unikatowy przykład, gdzie górna część obiektu została wyposażona we wnękę, w której umieszczano najczęściej obrazek ze sceną Ukrzyżowania lub wizerunkiem świętego, najchętniej św. Barbary jako patronki dobrej śmierci. Wykonany ze zlepieńca krzyż w Modliszowie jak już wspomniano charakteryzuje rzadko spotykaną formą. Jego górna część o wymiarach 47×43 cm (wysokość×szerokość) została ukształtowana w formie nawiązującej do kapliczki. W jej obrębie wykonana została kwadratowa wnęka o wymiarach 27×28 cm zwieńczona ostrym łukiem o wysokości 10 cm. Obramienie wnęki ma szerokość ok. 8 cm, jej głębokość wynosi zaś ok. 5 cm. Pośrodku płask...

Miejsce straceń w Jagodniku koło Świdnicy

Obraz
              W odległości kilku kilometrów od świdnickiego rynku znajdowało się w przeszłości kilkanaście szubienic. Niektóre z nich rozlokowano przed bramami miejskimi lub w sąsiadujących z miastem wsiach. O części z nich wiemy na podstawie zachowanego materiału źródłowego, zapisków kronikarskich lub dzieł kartograficznych. Tak jest w przypadku dawnego miejsca, gdzie stała szubienica i wykonywano wyroki śmierci, pomiędzy podświdnickimi wsiami Jagodnik (niem. Grunau) i Jakubów (niem. Jakobsdorf). Właśnie na mapie z połowy XVIII stulecia poniżej wzniesienia Kuhberg widać sygnaturkę szubienicy o trzech słupach oraz koła egzekucyjnego. Znajdowała się więc na prawo od ważnej i uczęszczanej drogi prowadzącej ze Świdnicy do Dzierżoniowa. Takie umiejscowienie placu straceń wpływało na jego widoczność, dzięki niemu konstrukcja szubienicy czy koła egzekucyjne były doskonale widoczne dla wszystkich przybywających z południa. Na podstawie dokumentów z ...

Miecz katowski z Gryfowa Śląskiego i jego właściciele

Obraz
W dawnym Śląskim Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu (Schlesisches Museum für Kunstgewerbe und Altertümer), jeszcze w 1945 r. przechowywana była kolekcja kilkunastu mieczy katowskich pochodzących głównie z różnych śląskich miast. Wiemy, że w zbiorze znajdowało się 18 mieczy, z których część trafiła do zasobu muzealnego z rąk prywatnych, część za sprawą zakupu lub przekazania ze zbiorów innych jednostek muzealnych. Wśród nich znajdował się miecz należący dawniej do katów Birko z Gryfowa Śląskiego (niem. Greiffenberg), opisany w części katalogowej pod nr 14 w artykule Maxa Hellmicha i Hansa Segera. Na podstawie ustaleń obu autorów wiemy, że owe narzędzie egzekucji być może pochodziło z 1700 r. Z kolei o właścicielach miecza, a więc o samej rodzinie Birko (piszącej się także Bircko, Biecko lub Borg), która przybyła na ziemię kłodzką i Dolny Śląsk z terenów Czech, wiemy stosunkowo wiele. Rodzina Birko w okolicy Gryfowa Śląskiego pojawiła się w 1778 r., jednak w okol...