Posty

Szubienica i pręgierz w Strzegomiu

Obraz
Szubienica i pręgierz w Strzegomiu  [1]     Strzegom i jego okolice znane są przede wszystkim z kamieniołomów granitu, a pozyskiwanie tego materiału pochłonęło w znacznej części również dawny Galgenberg . Dla historyków obszar pomiędzy Strzegomiem, a Dobromierzem znany jest z bitwy z czerwca 1745 r., kiedy wojska pruskie rozgromiły siły Austriaków. Dzięki temu wydarzeniu region ten został doskonale skartografowany, a na mapach oprócz lokacji wojsk walczących podczas drugiej wojny śląskiej można wypatrzyć także górującą nad miastem szubienicę. Obiekt ten przedstawiany był wielokrotnie, ale przy użyciu różnych sygnatur. Raz była to konstrukcja o trzech słupach, raz o dwóch, a czasem zaznaczano ją jako obiekt murowany. Znajdowała się na północny-zachód od rynku. przy dawnej drodze w kierunku Jawora. Szubienica została wystawiona zapewne w miejscu dawnej, drewnianej, jednak nie wiadomo kiedy dokładnie to nastąpiło. W 1737 r. przeprowadzono jej renowację. Chociaż remontów ...

Kamienny krzyż, miecz katowski, pręgierz i szubienica w Niemczy

Obraz
          Wśród zabytków, które można wiązać z dawnym prawem w Niemczy (niem. Nimptsch), przetrwał w tym miasteczku jedynie kamienny krzyż. Idąc od rynku stoi on po prawej stronie ulicy Bolesława Chrobrego u zbiegu z ul. Szczytną, w odległości ok. 50 m od zabudowań Szkoły Podstawowej. Kamienny krzyż ma ryt topora, ostrze jest skierowane w prawo, ma wymiary 81x19x6 cm. Na prawym ramieniu znajduje się słabo widoczny ryt, który bywa interpretowany jako kielnia murarska. W literaturze obiekt jest datowany na rok 1585. Wykonano go z granitu i mierzy: 114x123x21 cm. Pierwsza informacja o kamiennym krzyżu stojącym: przed miastem przy drodze do wsi Gumin (niem. Gaumitz), dawniej osobną miejscowością, dziś dzielnicą Niemczy, pochodzi z 1838 roku. Szerszy opis uwzględniając lokalizację, wymiary oraz sylwetkę zabytku podał Max Hellmich w 1923 roku.           W przeszłości włodarze Niemczy zatrudniali osobę wykonującą wyroki sądowe, czyli...

KŁODA

Obraz
               KŁODA (niem. der Block, der Stock; die Stockstrafe, die Blockstrafe) – w wymiarze sprawiedliwości pełniła kilka funkcji. Należała zarówno do katalogu kar hańbiących, ale także używano jej, aby ograniczyć skazanemu wolność, czyli była formą więzienia. Urządzenie to składało się z dwóch belek ułożonych jedna na drugiej. Na jednej z nich (dolnej, leżącej na ziemi) wycięte były otwory na nogi skazańców. Druga belka, która leżała na dolnej unieruchamiała nogi. Na belce górnej były także przymocowane kajdany na ręce. Belki zamykane były na kłódki. Kłody miały z reguły od dwóch do ośmiu otworów na nogi, czyli maksymalnie można było ukarać cztery osoby.                Kłody mogły się znajdować w izbach tortur (mieszczących się w specjalnie wyznaczonych do tego miejscach), wiejskich dworach, ratuszach (podziemia często pełniły funkcje związane z wymiarem sprawiedliwości; kłody można zobaczyć ...

Miecz katowski ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Obraz
Niemcy, XVII w. materiał: żelazo kute, drewno, skóra długość całkowita: 110,5 cm długość głowni: 85 cm szerokość głowni u nasady: 5,45 cm, u sztychu: 4,5 cm szerokość jelca 21,5 cm Miejsce przechowywania: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, nr inw. MNWr. XV-2905                  Miecz katowski, jeden z dwóch tego typu zabytków znajdujących się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, swoją formą i zdobnictwem nie odbiega od podobnych, nowożytnych narzędzi egzekucyjnych używanych przez europejskich katów. Jego wyjątkowy charakter wynika z historii związanej z jego pochodzeniem i postacią, która została nim ścięta.                Miecz posiada szeroką głownię (typ XX), krótkie zbrocze i ścięty sztych. Na zastawie umieszczono ryte wizerunki koła egzekucyjnego (z jednej strony) i szubienicy (z drugiej strony). Prosty jelec (typ 13) posiada ośmiokątny przekrój, a jego rozszerzające się końcówki ozdobio...

Proces inkwizycyjny

               Forma procesu karnego ugruntowana w europejskiej, w tym polskiej, praktyce sądowej wraz z wydaniem i upowszechnieniem się Constitutio Criminalis Carolina  (1532 r.). W przeciwieństwie do starszych rozwiązań procesowych, w nowej procedurze, postępowanie wszczynano z urzędu ( ex officio ), miało ono charakter tajny i pisemny, najważniejsze funkcje pełnił w nim sędzia (wykonujący również zadania śledczego, oskarżyciela i obrońcy), zaś decyzja co do winy oskarżonego (lub jej braku) oparta była na legalnej teorii dowodowej. Sama nazwa procesu pochodziła od łacińskiego terminu „ inquisitio ”, co oznacza „badanie”, „dochodzenie”, „śledztwo”.                 W Polsce tłumaczenia Caroliny na język ojczysty podjął się krakowski prawoznawca Bartłomiej Groicki („ Postępek sądów około karania na gardle ”). W szybkim czasie zyskało uznanie praktyków prawa.       ...

Krwawa zemsta (samopomoc)

                  Pierwotny sposób wymierzania sprawiedliwości. Stosowano ją zwłaszcza w okresie rodowym, w przypadku przestępstw zaliczanych do kategorii prywatnych tj. naruszających interes jednostki, rodziny lub – szerzej – właśnie rodu. Stanowiła ona formę bezpośredniego odwetu o nieokreślonych dla podmiotu zemsty skutkach. Była ona ugruntowana w głębokim przekonaniu, że czyn zabroniony, winien był znaleźć odpowiedź ze strony poszkodowanego lub osób z nim spokrewnionych (początkowo bez określenia kręgu uprawnionych). Dotyczyło to w szczególności przestępstw przeciwko życiu. Zdarzało się jednak rozszerzanie jej stosowania na przestępstwa o mniejszej szkodliwości społecznej: przeciwko zdrowiu czy mieniu, aczkolwiek głównym czynem zabronionym, w przypadku którego dopuszczano zemstę było mężobójstwo.                  W zależności od okresu i rozwiązań prawnych, obowiązujących na...

System kar kompozycyjnych

               Nazwa systemu pochodzi od łacińskiego terminu compositio tj. ugoda. Powstał on w Europie Zachodniej w V w. jako efekt stopniowego ograniczania krwawej zemsty, aż do jej całkowitego zakazania przez prawo. W Polsce był znany od XII w.  Przewidywało go min. jeden z podstawowych zbiorów prawa średniowiecznebgo tj. Zwierciadło Saskie ( Sachsenspiegel ). System stosowano w odniesieniu do przestępstw prywatnych, gdzie kary na życiu i ciele możliwe były do zastąpienia poprzez zapłatę ustalonej sumy pieniężnej. Ta ostatnia, stanowiła jednak jedynie alternatywę dla sprawcy. W razie jej niezapłacenia, groziła mu bowiem pierwotna kara za popełniony czyn zabroniony.                 Sankcja pieniężna składała się z dwóch elementów, zależnych od rodzaju wyrządzonej szkody. W przypadku zabójstwa osoba odpowiedzialna za jego dokonanie była zobowiązana do zapłaty rodzinie zabitego główszczy...