Niemcy, XVII w. materiał: żelazo kute, drewno, skóra długość całkowita: 110,5 cm długość głowni: 85 cm szerokość głowni u nasady: 5,45 cm, u sztychu: 4,5 cm szerokość jelca 21,5 cm Miejsce przechowywania: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, nr inw. MNWr. XV-2905                  Miecz katowski, jeden z dwóch tego typu zabytków znajdujących się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, swoją formą i zdobnictwem nie odbiega od podobnych, nowożytnych narzędzi egzekucyjnych używanych przez europejskich katów. Jego wyjątkowy charakter wynika z historii związanej z jego pochodzeniem i postacią, która została nim ścięta.                Miecz posiada szeroką głownię (typ XX), krótkie zbrocze i ścięty sztych. Na zastawie umieszczono ryte wizerunki koła egzekucyjnego (z jednej strony) i szubienicy (z drugiej strony). Prosty jelec (typ 13) posiada ośmiokątny przekrój, a jego rozszerzające się końcówki ozdobio...

               Forma procesu karnego ugruntowana w europejskiej, w tym polskiej, praktyce sądowej wraz z wydaniem i upowszechnieniem się Constitutio Criminalis Carolina  (1532 r.). W przeciwieństwie do starszych rozwiązań procesowych, w nowej procedurze, postępowanie wszczynano z urzędu ( ex officio ), miało ono charakter tajny i pisemny, najważniejsze funkcje pełnił w nim sędzia (wykonujący również zadania śledczego, oskarżyciela i obrońcy), zaś decyzja co do winy oskarżonego (lub jej braku) oparta była na legalnej teorii dowodowej. Sama nazwa procesu pochodziła od łacińskiego terminu „ inquisitio ”, co oznacza „badanie”, „dochodzenie”, „śledztwo”.                 W Polsce tłumaczenia Caroliny na język ojczysty podjął się krakowski prawoznawca Bartłomiej Groicki („ Postępek sądów około karania na gardle ”). W szybkim czasie zyskało uznanie praktyków prawa.       ...

                  Pierwotny sposób wymierzania sprawiedliwości. Stosowano ją zwłaszcza w okresie rodowym, w przypadku przestępstw zaliczanych do kategorii prywatnych tj. naruszających interes jednostki, rodziny lub – szerzej – właśnie rodu. Stanowiła ona formę bezpośredniego odwetu o nieokreślonych dla podmiotu zemsty skutkach. Była ona ugruntowana w głębokim przekonaniu, że czyn zabroniony, winien był znaleźć odpowiedź ze strony poszkodowanego lub osób z nim spokrewnionych (początkowo bez określenia kręgu uprawnionych). Dotyczyło to w szczególności przestępstw przeciwko życiu. Zdarzało się jednak rozszerzanie jej stosowania na przestępstwa o mniejszej szkodliwości społecznej: przeciwko zdrowiu czy mieniu, aczkolwiek głównym czynem zabronionym, w przypadku którego dopuszczano zemstę było mężobójstwo.                  W zależności od okresu i rozwiązań prawnych, obowiązujących na...

               Nazwa systemu pochodzi od łacińskiego terminu compositio tj. ugoda. Powstał on w Europie Zachodniej w V w. jako efekt stopniowego ograniczania krwawej zemsty, aż do jej całkowitego zakazania przez prawo. W Polsce był znany od XII w.  Przewidywało go min. jeden z podstawowych zbiorów prawa średniowiecznebgo tj. Zwierciadło Saskie ( Sachsenspiegel ). System stosowano w odniesieniu do przestępstw prywatnych, gdzie kary na życiu i ciele możliwe były do zastąpienia poprzez zapłatę ustalonej sumy pieniężnej. Ta ostatnia, stanowiła jednak jedynie alternatywę dla sprawcy. W razie jej niezapłacenia, groziła mu bowiem pierwotna kara za popełniony czyn zabroniony.                 Sankcja pieniężna składała się z dwóch elementów, zależnych od rodzaju wyrządzonej szkody. W przypadku zabójstwa osoba odpowiedzialna za jego dokonanie była zobowiązana do zapłaty rodzinie zabitego główszczy...